Briar, lületaşı, mısır koçanı ve kil pipolar aynı malzemeden yapılmaz; bakım ihtiyaçları da bu yüzden farklıdır. Pipo seçerken şekilden önce haznenin malzemesine ve kullanım biçimine bakın.
En Yaygın Pipo Malzemeleri
Pipo yapımında kullanılan malzemeler oldukça çeşitlidir. Wikipedia’ya göre pipolar, genellikle hazneleri aşağıdaki malzemelerden oluşur: briar, lületaşı, mısır koçanı, armut ağacı, gül ağacı ve kilden yapılmışlardır. Daha nadiren kiraz, zeytin, akçaağaç, meşe gibi sık dokulu ağaçlar veya sabuntaşı gibi mineraller de kullanılır. Günümüzde, tütünün dayanıklılığı ve işlenebilirliği nedeniyle briar pipoları en yaygın seçenektir.
Briar Pipo
Briar, Akdeniz bölgesine özgü Erica arborea ağacının kök yumrusundan elde edilen bir malzemedir. “Bruyère” olarak da bilinir. Briar, ateşin dayanıklılığı, nemi emme özelliği ve işlenebilirliği sayesinde pipo yapımında en çok tercih edilen malzemedir. Tobacconist University’ye göre briar, sert ve dayanıklı olmasına rağmen biçimlendirilip oyulabilen bir malzemedir. Doğal gözenekliliği sayesinde nemi yönetmeye yardımcı olur ve yanan tütüne tekrar tekrar maruz kalmasına izin verir.
Lületaşı Pipo
Lületaşı, sepiyolit mineraliyle oluşan sert ve gözenekli bir malzemedir. Eskşehir’de bilinen yatakları sayesinde pipo yapımında sıklıkla kullanılır. Lületaşı, içildikçe renk değiştirebilme özelliğiyle de dikkat çeker. Lületaşı pipolar genellikle briar pipoları ile birlikte kullanılırlar.
Mısır Koçanı Pipo
Mısır koçanı, kurutulmuş mısır koçanıdır. Ucuz, hafif ve alıştırma dönemi gerektirmeyen bir malzemedir. Mısır koçanı pipolar, genellikle yeni başlayanlar için idealdir.
Kil Pipo
Kil pipolar, 16. ve 19. yüzyıllarda Avrupa’da yaygın olarak kullanılan bir malzemedir. Kalıp ve ocakla biçimlendirilip pişirilmiş kil malzemeden yapılırlar. Kil pipolar, sıcak içilir ve genellikle el yapımıdır.
Pipo Bölümleri
Wikipedia’ya göre, bir piponun on temel bölümü vardır:
- Hazne (gövde): En çok tutulan kısım, tütünün doldurulduğu yerdir.
- Tütün Haznesi: Tütünün bastırılmak üzere konduğu iç boşluktur.
- Çekiş Deliği: Hava akışını sağlayan kanalın başladığı deliktir.
- Sap: Hazneyle tek parça olan ve ağızlık yuvası bulunan kısım.
- Ağızlık Yuvası: Ağızlığın oturduğu yuva.
- Pim Tenon: Ağızlığın yuvaya geçen ucu, hava sızdırmayan bir bağlantı kurar.
- Ağızlık Stem: Dumanı hazneden ağza taşır.
- Ağız Ucu: Ağızlığın inceldiği ucu.
- Dudak: Dişlerle tutmayı kolaylaştıran çıkıntı.
- Kanal Bore: Ağızlık boyunca aynı çapta ilerleyen duman kanalı.
Ağızlıklar genellikle ebonit, lucite, bakalit veya yumuşak plastik gibi malzemelerden yapılır. Kamış, bambu veya oyulmuş ahşap ağızlıklar daha seyrek kullanılır. Pahalı pipolarda eskiden kehribar ağızlık kullanılırdı, ancak günümüzde bu nadir bir görüştür.
Damar Desenleri
Briar pipoların en önemli özelliklerinden biri, karmaşık damar desenleridir. Tobacconist University’ye göre en bilinen desenler düz damar (straight grain), kuş gözü (bird’s-eye) ve çapraz damardır. Damar desenleri, piponun estetik görünümünü belirler, ancak içim kalitesinin güvenilir bir ölçüsü değildir.
Kaynaklar:
- Tobacconist University: https://www.tobaccouniversity.org/
- Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Pipe_(tobacco_product)
Başvurulan kaynaklar
- Tobacco pipe
- Briar Pipes: Wood, Grain, Grading & Finishes
- Sepiolite (Meerschaum)
- Missouri Meerschaum
- Our History
- The corncob pipe, Missouri meerschaum or barnyard briar